Την Πέμπτη 8 Μαΐου 2025, στην αίθουσα διδασκαλίας της Μουσικής Βιβλιοθήκης του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών, πραγματοποιήθηκε η παρουσίαση του δισκογραφήματος με τίτλο “Αενάως Ποιείν”, που περιλαμβάνει έργα Ελλήνων συνθετών αφιερωμένα στον μουσικό κριτικό, μέλος της ΕΕΘΜΚ, Θωμά Ταμβάκο. Στην εκδήλωση, χαιρετισμό απηύθυνε ο πρόεδρος της Ενώσεως κ. Κύρκος:
ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΕΕΘΜΚ
ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΚΥΡΚΟΥ-ΤΑΓΙΑ
ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ
ΤΟΥ ΔΙΣΚΟΓΡΑΦΗΜΑΤΟΣ «ΑΕΝΑΩΣ ΠΟΙΕΙΝ»
Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, Πέμπτη 8 Μαΐου 2025
Κυρίες και κύριοι,
Θα ήθελα κατ’ αρχάς να ευχαριστήσω τον Θωμά Ταμβάκο για την πρόσκληση που μου απηύθυνε να είμαι μεταξύ των ομιλητών στη σημερινή εκδήλωση. Εκ μέρους της Ενώσεως Ελλήνων Θεατρικών και Μουσικών Κριτικών, συγχαίρω τόσο εκείνον όσο και τους υπευθύνους των δυο δισκογραφικών εταιρειών, της IRIDA CLASSICAL και της SUBWAYS MUSIC, που συνέπραξαν μαζί του, και χαιρετίζω την έκδοση του δισκογραφήματος που παρουσιάζεται εδώ απόψε. Η σύμπραξη δυο δισκογραφικών εταιρειών δεν είναι κάτι σύνηθες, όμως δεν είναι τυχαίο ότι αμφότερες υπήρξαν αποδέκτες σημαντικών διακρίσεων από την Ένωση Κριτικών: η IRIDA έχει λάβει δυο Επαίνους για Δισκογραφική Εργασία Ελληνικού Ενδιαφέροντος, τα έτη 2009 και 2022, ενώ η SUBWAYS, στην ίδια κατηγορία, έναν Έπαινο, πέρυσι, και ένα Βραβείο το έτος 2016.
Ως μουσικός κριτικός, δεν έχω αμφιβολία ότι ο διπλός αυτός δίσκος ακτίνας σύντομα θα αποτελεί συλλεκτικό αντικείμενο. Και τούτο διότι προσφέρει ένα σπάνιο απάνθισμα της ελληνικής μουσικής παραγωγής της τελευταίας εικοσαετίας – έργα, δηλαδή, τα περισσότερα από τα οποία δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα είχαν τη δυνατότητα να τα γνωρίσουν ακόμα και όσοι εξ ημών παρακολουθούν συστηματικά τη μουσική κίνηση στη χώρα μας. Η συμβολή της δισκογραφίας στη βιωματική γνώση της μουσικής δημιουργίας, όπως σωστά παρατηρεί ο μαέστρος Βύρων Φιδετζής, είναι πράγματι ανεκτίμητη.
Ο αριθμός, επίσης, των εν ενεργεία ελλήνων συνθετών που παρουσιάζεται εδώ είναι από μόνος του εντυπωσιακός: δεν θυμάμαι άλλη δισκογραφική έκδοση να περιλαμβάνει έργα τόσο πολλών από την εποχή που η Πολιτιστική Ολυμπιάδα του 2004 είχε εκδώσει τη συλλογή με τίτλο «Αντίς για Όνειρο» (για την Ιστορία, θυμίζω ότι οι 12 εκείνοι δίσκοι αφορούσαν στην ιστορική εργογραφία της ελληνικής λόγιας μουσικής και αποκλειστικά σε δημιουργούς που τότε δεν ήταν πλέον εν ζωή).
Παρά την απουσία (για ευνοήτους λόγους) έργων μεγάλης φόρμας, το παρόν δισκογράφημα αποτελεί ένα καλειδοσκόπιο της σύγχρονης ελληνικής μουσικής παραγωγής, ενδεικτικό της ποιότητας και της ζωτικότητας των λειτουργών της. Το ότι οι εμπλεκόμενοι με την παραγωγή του δεν προέβαλαν οικονομικές απαιτήσεις, επισφραγίζει τη μοναδικότητά του σε μια εποχή που το κύριο χαρακτηριστικό της είναι η εμπορευματοποίηση των πάντων.
Το γεγονός αυτό, όπως και οι πολλές αφιερώσεις έργων σε εκείνον, επιβεβαιώνει την καθολική εκτίμηση της οποίας ο Θωμάς Ταμβάκος χαίρει από τον μουσικό κόσμο στη χώρα μας. Ως εκπρόσωπος της Ενώσεως Κριτικών, αισθάνομαι ευτυχής που ο Θωμάς είναι μέλος του ιστορικού σωματείου μας από το έτος 2013, όταν το τότε Διοικητικό Συμβούλιο, στο οποίο ο ομιλών μετείχε ως Έφορος, αναγνωρίζοντας τη σημασία του έργου του, πρότεινε στη Γενική Συνέλευση την εγγραφή του κατευθείαν ως τακτικό μέλος – μια τιμή που οι συνάδελφοι, θεατρικοί και μουσικοί κριτικοί, επιφυλάσσουν σε ελάχιστους, καταξιωμένους κριτικούς. Έκτοτε, ο Θωμάς έχει συμβάλει πολλαπλά ως μέλος τριών Επιτροπών Βραβείων Μουσικής (τα έτη 2014, 2018 και 2022/23), μετέχει στην τρέχουσα Επιτροπή Βραβείων (2024/25) και στελεχώνει επί σειρά ετών την Ελεγκτική Επιτροπή που, σύμφωνα με το Καταστατικό της Ενώσεως, διενεργεί κατ’ έτος τον έλεγχο της οικονομικής διαχείρισης.
Στον βαθμό που ο μουσικός κριτικός είναι και χρονικογράφος της μουσικής ζωής, ο Θωμάς Ταμβάκος -παρότι ο ίδιος επιλέγει να μην το τονίζει- ανήκει αναμφισβήτητα στον χώρο των κριτικών. Η κατάρτισή του ως ηλεκτρονικού – μηχανικού της Αεροναυτιλίας υπενθυμίζει και ενισχύει τον διεπιστημονικό χαρακτήρα της κριτικής. Το πολύπλευρο ερευνητικό και συγγραφικό του έργο υπηρετεί τον βασικό σκοπό της κριτικής ως πνευματικού λειτουργήματος, όπως αυτός ορίζεται στο άρθρο 4 του Καταστατικού της ΕΕΘΜΚ, δηλαδή την άνοδο του επιπέδου της καλλιτεχνικής δημιουργίας. Οι τέσσερις δισκογραφικές μονογραφίες που εξέδωσε από το έτος 2017 για τους συνθέτες Σπυρίδωνα Σαμάρα, Νίκο Σκαλκώτα, Δημήτρη Δραγατάκη και Μανώλη Καλομοίρη, αποτελούν βιβλία αναφοράς χάρη στην συστηματοποιημένη πληροφορία, το αρχειακό υλικό, την επιστημονική τεκμηρίωση και τον πλούσιο υπομνηματισμό. Ακόμη και η συνεχής ενημέρωση που παρέχει, μέσω γνωστού ιστοτόπου κοινωνικής δικτύωσης, για γεγονότα της μουσικής ζωής, θα μπορούσε ενδεχομένως να ερμηνευθεί ως προσπάθεια δημιουργίας ενός φόρουμ με σκοπό την ώσμωση όλων των παραγόντων του μουσικού κόσμου. Αυτό, βέβαια, κατ’ εξαίρεση…, διότι πεποίθησή μου είναι ότι η παρουσία του κριτικού καλό είναι να περιορίζεται στο κείμενο της κριτικής του.
Δανειζόμενος έναν όρο από τον χώρο της θρησκείας, θα έλεγα ότι με το Αρχείο Ελλήνων Μουσουργών, που δημιούργησε, αλλά και με το Λεξικό Κυπρίων Μουσουργών και Μελουργών, έργο εθνικής σημασίας που ανέθεσε σε εκείνον και στον εκλεκτό συνεργάτη του, κ. Αθανάσιο Τρικούπη, η Κυπριακή Ακαδημία Επιστημών, Γραμμάτων και Τεχνών, ο Ταμβάκος έχει καταστεί ο Μέγας Συναξαριστής της Ελληνικής λόγιας μουσικής. Εκ μέρους των συναδέλφων, θεατρικών και μουσικών κριτικών, του εύχομαι υγεία προκειμένου να συνεχίζει το σημαντικό, ανεκτίμητο έργο του.